الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

512

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

يعنى شكسته . خذ ما طَارَ من شعر رأسك : موهاى بلند سرت را بگير يا كوتاه كن . طوع : ( الطَّوْعُ : انقياد و فرمانبرى ، نقطهء مقابلش - كره : نافرمانى ، است . در آيات : ( ائْتِيا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً - 11 / فصّلت ) ( وَ لَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً - 83 / آل عمران ) ( طَوْعاً - در بارهء موجوداتى است كه با اختيار و اراده راه حقّ مىگزينند و - كَرْهاً - موجوداتى كه به ناچار چنان هستند . طَاعَة - مثل - طوع - است ولى - طاعة - بيشتر در فرمانبردارى با رأى و اختيار است در آنچه را كه امر شده است و دعا كردن و خواندن خداى به بزرگى در آنچه كه منظور شده است ( معنى دقيق طاعت همان به بزرگى ياد كردن خداى و تسبيح و تنزيه اوست ) . در آيات : ( وَ يَقُولُونَ طاعَةٌ - 81 / نساء ) ( طاعَةٌ وَ قَوْلٌ مَعْرُوفٌ - 21 / محمّد ) يعنى اطاعت كنيد و بپذيريد مىگويند : طَاعَ له يَطُوعُ و أَطَاعَهُ يُطِيعُهُ : او را فرمان برد و گردن نهاد و گفت : ( أَطِيعُوا الرَّسُولَ - 59 / نساء ) ( مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ - 80 / نساء ) ( وَ لا تُطِعِ الْكافِرِينَ - 1 / احزاب ) و در صفت جبرئيل عليه السّلام ، مىگويد : ( مُطاعٍ ثَمَّ أَمِينٍ - 21 / تكوير ) تَطَوُّع : در اصل پذيرفتن و فرمانبرى و طاعت است و - تَطَوُّع - در سخن معمولى به معنى پرداختن چيزى است كه لازم و واجب نباشد مثل تنفّل : نماز نافله بجاى آوردن ، و اضافه بر امور واجب كارى را انجام دادن . گفت : ( فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ - 184 / بقره ) كه ( و مَنْ يَطَّوَّعْ خَيْراً ) هم خوانده شده . ( كسى كه بيش از واجباتش بندگى حقّ كند برايش بهتر است ) . اسْتِطَاعَة - باب استفعال از - طوع است يعنى توانائى ، و آن چيزى است كه وجود حالات فعل را به